Yaş salebin kilosu 700 liraya, kuru salebin kilosu ise 4 bin liraya kadar çıktı. Üreticiler, doğru tekniklerle yapıldığında 1 dönümden 600-700 bin lira arasında gelir elde ettiklerini belirtiyor.
9 Yılda Büyük Atılım
İlk ekimler Ondokuzmayıs Üniversitesi’nin rehberliğinde, Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan alınan özel izinle başlamıştı. Salep orkidesi, doğadan izinsiz toplanması yasak ve nesli tehdit altında bir bitki türü. Ancak kontrollü koşullarda yapılan bu üretim modeli sayesinde hem doğa korunuyor hem de bölge çiftçisi yeni bir gelir kapısına kavuşuyor.
Samsun genelinde üretim 9 yılda 20 kat arttı. Sadece 19 Mayıs ilçesinde değil, Terme, Bafra ve Çarşamba’da da deneme ekimleri başladı. Büyükşehir Belediyesi’nin tohum desteğiyle üretimin önümüzdeki yıllarda 17 ilçeye yayılması hedefleniyor.
Altın Kadar Değerli Bir Bitki
Salep orkidesi, gıda sanayisinden kozmetiğe kadar pek çok alanda kullanılıyor. Dondurma, içecek ve tatlı üretiminde doğal kıvam verici olarak tercih ediliyor. Kuru salebin kilogram fiyatı 4 bin liradan başlıyor, kalitesine göre 6 bin liraya kadar yükseliyor.
Ondokuzmayıs Üniversitesi akademisyenleri, “Bu bitki sadece ekonomik değil, ekolojik açıdan da kıymetli. Kimyasal ilaç ya da gübre kullanılmadan yetişiyor, toprağı yormuyor,” diyor.
15 Yıllık Alım Garantili Üretim
Üreticilerle yapılan uzun vadeli sözleşmeler, pazarlama riskini de ortadan kaldırıyor. 15 yıllık alım garantili sistemle üretici ürününü güvenle satabiliyor. 19 Mayıs’ta salep üretimi yapan çiftçiler, “Eskiden fındıktan gelecek bekliyorduk, şimdi salep ailenin asıl geçim kaynağı oldu,” ifadelerini kullanıyor.
Çarşamba’ya da Örnek Olabilir
Uzmanlara göre Çarşamba Ovası’nın iklimi ve toprak yapısı salep üretimine uygun. İlçe Tarım Müdürlüğü öncülüğünde kurulacak küçük deneme bahçeleriyle bu değerli bitkinin üretim alanı genişletilebilir. Bölge çiftçileri, yüksek gelirli bu modelin tarımda yeni bir sayfa açabileceğini düşünüyor.
Doğaya Dost, Ekonomiye Can
Salep orkidesi üretimi, sürdürülebilir tarım açısından da dikkat çekiyor. Fazla su istemiyor, ilaçsız yetişiyor, toprağı verimli tutuyor. Uzmanlar, “Salep, hem doğayı koruyan hem üreticiye kazandıran bir ürün. Tarımın geleceği bu tür bitkilerde yatıyor,” diyor.
