Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölüm Başkanı Prof. Dr. Yusuf Demir, küresel iklim değişikliğinin tarımsal üretime olan yıkıcı etkilerine dikkat çekti. 2025 yılının ilk 6 ayında Türkiye genelinde etkili olan kuraklık, zirai don, dolu ve fırtına gibi aşırı hava olaylarının, hem ürün miktarını hem de kalitesini ciddi biçimde düşürdüğünü söyledi.
Özellikle Malatya’da kayısıda %90’a varan kayıplar yaşandığını belirten Demir, fındık, üzüm, elma ve birçok üründe de benzer zararların görüldüğünü aktardı.
“Meyve ve tahılda büyük verim kaybı”
Türkiye’nin birçok bölgesinde üretimin ciddi şekilde darbe aldığını ifade eden Demir, fındıkta 450 rakım üzerindeki alanlarda %50’ye varan kayıplar yaşandığını, üzümde ise zararın %70-80 seviyelerine ulaştığını kaydetti.
Tahıl üretiminin yoğun olduğu Güneydoğu ve İç Anadolu bölgelerinde ise tablo daha da karanlık. Buğday, arpa ve mercimekte %80’e yakın verim kaybı yaşandığını söyleyen Prof. Dr. Demir, birçok çiftçinin maliyeti bile karşılayamadığı için tarlasına biçerdöver sokmadığını dile getirdi.
Sebze ve meyvede sert düşüşler
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2025 yılına ilişkin ilk tahminleri de tabloyu doğrular nitelikte. Buna göre:
- Elmada %38,7
- Şeftalide %32,1
- Kirazda %55,7
- Üzümde %18,6
oranında üretim düşüşü bekleniyor.
Sert kabuklu meyvelerde ise:
- Fındıkta %27,5
- Cevizde %27,7
- Antep fıstığında %54,6
oranında kayıp öngörülüyor.
Domates, biber ve fasulye gibi temel sebzelerde de düşüş beklentisi var. Sadece karpuz ve birkaç sebzede sınırlı da olsa artış olabileceği tahmin ediliyor.
“Hemen harekete geçilmezse geleceğimiz tehdit altında”
Prof. Dr. Yusuf Demir, artan su krizine de dikkat çekerek, özellikle büyük şehirlerde su tüketiminin israf boyutuna ulaştığını belirtti. Gıda israfının önlenmesi, yerel üreticinin desteklenmesi ve mevsimsel ürünlerin tercih edilmesi gerektiğini vurgulayan Demir, şu uyarılarda bulundu:
“Hava, su ve toprak geleceğimizdir. Torunlarımıza yaşanabilir bir dünya bırakmak istiyorsak hemen harekete geçmeliyiz.”
Demir, sürdürülebilir tarım uygulamalarının yaygınlaştırılması, iklim dostu politikaların geliştirilmesi ve toplumsal bilinçlendirme çalışmalarının öncelik haline gelmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
